Fikret Çeşmeli – Oyuncu ve Müzisyen

1963 yılında Konya’nın Kozanlı kasabasında doğdu. Henüz 14 yaşında iken, babasının 1966 ylında işçi olarak gittiği İsveç’e yerleşti. 1975 yılında Mazlum Kiper ve Kenan Gündoğdu’nun kurduğu Türk çocuklarından oluşan Keloğlan çocuk tiyatrosuna gitti. 40 yıl sonra, İsveç doğumlu, sosyoloji öğrencisi Emrah Sönmez bu grupla ilgili, Fikret Çeşmeli’nin baş karakterini oluşturduğu ”Bir Aslan Olabilirim” belgesel filmini yaptı. Bir çok festivalde gösterilen film Hollywood’da en iyi yabancı film ödülü aldı. Çeşmeli bağlama çalmayı İsveç’te öğrendi. Ahmet Tekbilek’ten ders aldı. Orta ve lise öğrenimine paralel olarak müzik ve tiyatro çalışmalarına kesintisiz devam etti. Bu güne kadar 3 solo album yayınladı. Türk şairlerin şiirlerine müzik yaptı. 1990’lı yılların sonlarında Svenskarna (İsveçliler) grubunu kurdu ve bu grupla da 1 adet albüm yaptı. Etnik müzik yaptığı grubun elemanları Türkiye, İspanya/Fransa, Rusya, Uganda ve Meksika kökenli. Svenskarna ile İstanbul Cemal Reşit Rey konser salonunda, Gökova/Akyaka’da ve Marmaris’te konserler verdi. Belgesel film çekilen gruba, 2017 Stockholm film festiveli tarafından 3 büyük ödül birden verildi. Çeşmeli sinema filmlerinde, İsveç TV dizilerinde, radyo oyunlarında oynadı. 1995 yılında en iyi oyuncu ödülü aldı. 2008 yılında İsveç besteciler derneği, SKAP tarafından başarılı besteci ödülü verildi. Müzik araştırmacısı Andedrs Hammarlund Fikret Çeşmeli hakkında doktora tezi hazırlayıp kitap olarak yayımladı. Çeşmeli, Dede korkut masallarından Deli Dumrul’u isveççeye çevirdi ve İsveç Devlet Tiyatrosunda başrolü de kendisi oynadı. 1995 – 2010 yılları arası kendisinin hazırlayıp oynadığı Nasrettin Hoca fıkrakarından oluşan tek kişilik oyununu isveççe olarak sahneledi. Fikret Çeşmeli 2010 ylında metnini yazıp müziğini yaptığı ”Karagöz’ün maceraları”, gölge oyununu ilk defa isveççe olarak İsveç sahnelerine taşıdı. 2015 yılında anılarını anlatan kitabını isveççe olarak yazdı. (Brinnande snö och torrt regn) ”Alev alev kar ve kupkuru yağmur”. Aynı yıl, Çeşmeli’ye ödül bu sefer Türkiye’den geldi; ”XV. Direklerarası Seyirci Ödülleri”, sanatçıya ”Tiyatro için Emek ödülü” verdi. Fikret Çeşmeli, 2018 yılında kitabını Türkçe olarak, tek kişilik müzikli tiyatroya uyarladı.

Fikret Çeşmeli’nin görev aldığı tiyatrolar ve oynadığı oyunlar:

2018 – Az Gittik Uz Gittik

Yazan ve oynayan:  Fikret Çeşmeli

Yönetmen ve Dramaturji: Burcu Ada Soysop

2014 – 2017 Gävle Halk Tiyatrosu/Örebro Tiyatrosu

Aşk özgürdür

2010 – 2011 – Gävle Halk Tiyatrosu

Karagöz’ün İsveç macerası

Metin ve müzik: Fikret Çeşmeli

Yöneten: Michael Cocke

2009 – Gävle Halk Tiyatrosu

Bir türk, bir ibne, bir şilili

Yazan: Gertrud Larsson

Yöneten: Michael Cocke

2008 – 2009 – Gävle Halk Tiyatrosu

Geyik avcıları 

Yazan: Gertrud Larsson

Yöneten: Michaela Granberg

2008 – Gävle Halk Tiyatrosu

İki efendinin uşağı (İtalyan klasiği)

Yazan: Carlo Goldoni

Yön. Michael Cocke.

2005 -2006 – İstanbul Şehir Tiyatroları

Bir Gül Kanar Gurbetten  

Yazan: Mustafa Arslan

Yön. Michael Cocke

2001 – 2008 – İsveç Devlet Tiyatrosu ve Uppsala Şehir Tiyatrosu

Töre ve namusu konu alan 3 ayrı oyun:

Elektra’nın kız kardeşleri 

Elektra’nın erkek kardeşleri

Elektra Show (Anne babaları)  

 Yazan: Åsa Lindholm, Christian Augrell, Anders Duus, Gertrud Larsson, Mikael Olsson ve Olof Willgren.

Yöneten: Michael Cocke

1998 – 2000 – Uppsala Şehir Tiyatrosu

Pingst

Yazan: David Edgar

Yön. Jasenko Selimovic

Şehirde bir kürt (komedi)  

Yazan: Adde Malmberg, Johan Schildt ve Robert Sjöblom.

Yön. Peter Harryson.

Venedik Taciri

Yazan: W. Shakespeare

Yön. Voula Kereklidou.

2000 – Replica Tiyatrosu

Pizzacı Abdullah (Çocuk oyunu)

Yazan ve Yön. Hannu Böök.

Müzik: Fikret Çeşmeli

1993 – 1997 – İsveç Devlet Tiyatrosu (Riksteatern)

Bin bir gece masalları

Oyunlaştıran: Torbjörn Säfve.

Yön. Chris Torch.

Müzik: Vladimir Dikanski ve Fikret Çeşmeli

Çay evi (Monolog)

Yazan: Anna-Maria Ingerö (Kendi hikayesi)

Yön. Chris Torch

Kurban

Yazan: Güngör Dilmen

Yön. Leif Stinnerbom

Tanrının Gölgesinde

Yazan: Mia Törnqvist.

Yön. Maria Hörnelus

Ayaktakımı arasında

Yazan: Maksim Gorki

Yön. Göran Stangertz

Celestina (İspanyol klasiği)

Yazan: Fernando De Rojas

Yön. Leif Stinnerbom

Kısa Oyunlar:

Ur Mimers Källa (Mimer’in kaynağından)

Deli Dumrul (Dede korkut masalları)

Çeviri: Fikret ve Hülya Çeşmeli

Yön. Leif Stinnerbom

Tacir Josef ve güzel Leila (İran masalı)

Çeviren: Susan Taslimi

Yön. Leif Stinnerbom

Lustig ve Aziz Pär (Fransız masalı)

Yön. L. Stinnerbom

Hamlet

Yazan: W. Shakespeare

Yön. L. Stinnerbom

Hoca’nın Köyüne yolculuk

1995 den buyana kendi hazırlayıp oynadığı, bağlama ve  türkülerle anlattığı meddah tarzında Nasrettin Hoca fıkralarını festivallerde, okullarda ve şenliklerde isveççe olarak oynadığı bir oyun. Bu oyunla da diğer oyunlarında olduğu gibi bütün İsveç’i kapsayan turneler yaptı ve 3 defa  Norveç’e davet edildi.

1984 – Stochkolm Gurbet Tiyatrosu

Yolcu

Yazan: Nazım Hikmet

Yönetnen: Mazlum Kiper

1990 – El Grillo Tiyatrosu

Kongo’da kaplanlar var mı?  

Yazan: Bengt Ahlfors, Johan Bargum

Yön. Jorge Capellan

1985 – 1987 Halk Oyuncuları (Avrupa turneleri)

Düğün Yada Davul   

Yazan: Haşmet Zeybek

Ynöneten: Ayşe Emel Mesçi

Hücrem

Yazan: Yılmaz Güney

Oyunlaştıran: Mahmut Gökgöz

Yön. A. Emel Mesçi

Fikret Çeşmeli enmansshow Az Gittik Uz Gittik 2018
Fikret Çeşmeli skådespelare, enmansshow i Az Gittik Uz Gittik 2018
Riksteatern: "Elektra show" Fikret Çesmeli som sångaren "IBO"
Fikret Çeşmeli, Skådespelare, Riksteatern, Regi: Michael Cocke
Fikret Çeşmel i - Skuggteater "Karagöz på äventyr", 2010. Folkteatern Gävleborg.